Ratten en muizen lijken op het eerste gezicht veel op elkaar, maar hun gedrag en leefwijze verschillen aanzienlijk. Dat betekent ook dat de aanpak bij bestrijding niet altijd hetzelfde is. Veel mensen merken pas laat dat ze te maken hebben met een plaag, en dan is het vaak moeilijk om het probleem zelf op te lossen. In dit artikel lees je wat het verschil is tussen ratten en muizen, wat werkt bij beide, en waarom professionele bestrijding vaak de enige blijvende oplossing is.
Het verschil tussen ratten en muizen
Hoewel ze allebei knaagdieren zijn, verschillen ratten en muizen in gedrag, uiterlijk en gewoontes.
- Grootte en gedrag: Ratten zijn groter, voorzichtiger en meestal nachtdieren. Muizen zijn kleiner en durven zich ook overdag te laten zien.
- Leefgebied: Muizen nestelen vaak in huis, tussen muren en plafonds. Ratten blijven vaker buiten of in kruipruimtes, riolen en schuren.
- Voeding: Ratten eten bijna alles, terwijl muizen kieskeuriger zijn en graag granen en noten eten.
Dit verschil is belangrijk, want wat bij muizen werkt, is niet altijd effectief bij ratten — en omgekeerd.
Oorzaken van een ratten- of muizenplaag
Ratten en muizen komen niet zomaar binnen. Ze worden aangetrokken door voedsel, warmte en schuilplekken.
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Open afval of slecht afgesloten containers
- Diervoer of etensresten in de tuin of schuur
- Scheuren en gaten in muren of leidingen
- Rommelige ruimtes met veel verstopplaatsen
Wie eenmaal een paar dieren binnen heeft, krijgt vaak snel te maken met een echte plaag. Vooral bij bedrijven of boerderijen kunnen ze zich razendsnel voortplanten.
Zelf ratten en muizen bestrijden: wat werkt wel en wat niet?
Huismiddeltjes zoals muntolie, ultrasone apparaten of geurverspreiders hebben weinig effect. Ratten en muizen zijn slim en passen zich snel aan hun omgeving aan. Effectieve bestrijding vraagt om inzicht in hun gedrag.
Wat werkt bij beide soorten
- Hygiëne: houd ruimtes schoon, verwijder voedselresten en zorg voor afgesloten afval.
- Afdichting: dicht gaten, kieren en openingen groter dan een halve centimeter.
- Regelmatige controle: controleer keukens, schuren en kruipruimtes op sporen van knaagactiviteit.
Wat werkt alleen bij muizen
- Klapvallen of elektrische vallen: muizen lopen langs muren en reageren goed op kleine vallen met lokaas zoals pindakaas of chocopasta.
- Kleine lokdozen: geschikt voor binnenruimtes zoals keukens of zolders.
Wat werkt alleen bij ratten
- Sterker lokaas en grotere vallen: ratten zijn wantrouwig en vermijden onbekende objecten. Het kan dagen duren voordat ze toehappen.
- Professionele lokdozen of vangsystemen: vanwege de kracht en intelligentie van ratten zijn professionele middelen vaak noodzakelijk.
Een verkeerde aanpak kan de dieren juist voorzichtiger maken, waardoor de plaag zich verder uitbreidt.
Professionele bestrijding van ratten en muizen
Een professionele bestrijder weet precies hoe hij het onderscheid moet maken tussen ratten en muizen, en past zijn strategie daarop aan.
De aanpak bestaat meestal uit:
- Inspectie: bepalen om welke soort het gaat en waar de dieren zich bevinden.
- Plan van aanpak: gericht gebruik van vallen, lokdozen en hygiënemaatregelen.
- Veilige bestrijding: gebruik van erkende middelen zonder risico voor mensen of huisdieren.
- Preventieadvies: structurele maatregelen om nieuwe plagen te voorkomen.
Het grote voordeel van professionele hulp is dat de bestrijding gericht en veilig gebeurt. Bij gecombineerde overlast (ratten én muizen) kan een expert beide soorten tegelijk aanpakken met een plan op maat.
Lees meer over ratten bestrijden en muizen bestrijden voor meer informatie.

